Rhododendron

Rheoli Rhododendron ym Mro Ffestiniog

Un o brosiectau mwyaf uchelgeisiol a heriol y Dref Werdd yw rheoli’r rhywogaeth ymledol, y Rhododendron ponticum, mewn cynefinoedd gwahanol o amgylch ardal Bro Ffestiniog.

Y map yma yn dangos ble mae’r Rhododendron ponticum yn ymddangos yn ardal Bro Ffestiniog mewn piws (2011)

Mae’r planhigyn yma yn bla yn yr ardal ac yn effeithio planhigion a bywyd gwyllt brodorol yr ardal gyda’i allu i dyfu mewn amrywiaeth o lefydd ac i dyfu yn effeithlon dros ben yn hinsawdd Bro Ffestiniog.

Mae’r planhigyn yn wreiddiol o De Ewrop ac o wledydd yn y Dwyrain fel India a Nepal. Chafodd y rhywogaeth yma ei gyflwyno i’r ardal pan gafodd ei blannu o fewn gerddi plastai, heb wybod o’i allu i wasgaru mor effeithiol i bob twll a chornel, nid yn unig ym Mro Ffestiniog, ond ledled Eryri.

Mae o’n hoff iawn o leithder, ac mae digonedd o hynny yn ein hardal, ac mae pob planhigyn yn creu hyd at filiwn o hadau sydd yn cael eu gwasgaru gyda’r gwynt, ac mae digonedd o hynny hefyd yma! Mae’r dail a changhennau trwchus yn golygu nad oes ddim byd yn gallu tyfu oddi tano sydd yn rhoi pwysau enfawr ar ein planhigion brodorol ac mae’r ponticum yn gallu cario afiechydon sydd yn dinistrio nhw hefyd.

Cychwyn ar y gwaith ar y safle yn Nhanygrisiau

Felly, rydach yn gallu dechrau gweld y rheswm pan mae’r Dref Werdd yn ceisio gwneud rhywbeth ynghylch a’r broblem fawr yma ym Mro Ffestiniog. Dros y tair blynedd o ein prosiect gyda’r Loteri Fawr rydan am i reoli’r planhigyn mewn tair gynefin wahanol ac yn y flwyddyn gyntaf o’r prosiect fuodd ein gwirfoddolwyr diflino wrthi ar dir amaethyddol i lawr yn Nhanygrisiau a dros y flwyddyn clirio hyd at 2.89 acer gyda dros 150 o oriau gwirfoddol wedi’i gofnodi.

Buom yn torri’r planhigion ac yna eu llusgo a’u llosgi ar y safle yn Nhanygrisiau gyda chymorth gan swyddogion Cadw Cymru’n Daclus gyda’i llifiau gadwyn, sydd yn gwneud y gwaith yn llawer mwy sydyn nag defnyddio lli gyda llaw. Buodd y swyddogion yno wedyn yn trin y bonion sydd ar ôl gyda chymysg effeithlon sydd yn mynd ati i ladd y planhigyn i lawr drwy ei wreiddiau. Yn ogystal, defnyddiwyd y dechneg o chwistrellu’r planhigion llai a mwy ifanc gan ddefnyddio chwynladdwr, a bydd angen mynd yn ôl fesul blwyddyn i ddelio gyda’r ail dyfiant i’w chwistrellu unwaith eto.

Ar ol eu torri, aethom ati i losgi’r planhigion ar y safle

Yn ein hail safle, ar dir Llechwedd yn y chwarel, doedd ddim yn bosibl i losgi’r planhigion gan fod y safle yn gyfagos i’r A470 a’r nifer o atyniadau twristiaid, felly, yn dilyn y gwaith o dorri’r planhigion, unwaith eto gyda chymorth swyddog Cadw Cymru’n Daclus gyda’i llif-gadwyn a’r craidd o wirfoddolwyr gyda’r lli llaw, defnyddiwyd peiriant malu coed (chiper) ac yna trin y bonion gyda chwynladdwr unwaith eto. Mae’r gwaith yma yn parhau gan fod gymaint o waith i’w wneud yno ac mewn ardal go sensitif wrth ystyried y tomeni lechi a’r ffaith ei fod yn chwarel sydd yn parhau i gynhyrchu llechi – felly rydan yn rhagweld bydd y prosiect yma yn un hir dymor.

Cychwyn ar y gwaith yn yr ail safle yn chwarel Llechwedd

Y trydydd cynefin  mae’r Dref Werdd yn bwriadu i glirio o Rododendron yw gerddi preifat a cyhoeddus o fewn yr ardal. Rydan yn gobeithio o allu cyd-weithio a pherchnogion tai i wneud y gwaith ac i ledaenu’r neges o’r niwed a’r effaith mae’r planhigyn yn cael ar yr ardal. Byddwn hefyd yn cyd-weithio gyda grwpiau a’r sawl sydd yn gyfrifol o barciau cyhoeddus i glirio’r rhywogaeth o’r ardaloedd hynny hefyd.

Rydym wastad yn chwilio am wirfoddolwyr i ein helpu gyda’r gwaith yma, felly os oes diddordeb gennych i fod yn rhan o’r prosiect, cysylltwch gyda ni – daniel@drefwerdd.cymru

Save

Save

%d bloggers like this:
Symud i'r bar offer